အခန္း (၃) - အနာဂတ္၏ စာၾကည့္တိုက္မ်ား

စာၾကည့္တိုက္မ်ား၏ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈပံုစံကို ေလ့လာဆန္းစစ္ျခင္း

တိုးတက္ ေျပာင္းလဲလာေနသည့္ နည္းပညာက ေနာင္ အနာဂတ္မွာ  စာၾကည့္တိုက္ေတြကို ဘယ္လို အက်ိဳး သက္ေရာက္ ေစမွာလဲ။  စာၾကည့္တိုက္ေတြ ကေရာ ဘယ္လို ၀န္ေဆာင္မႈမ်ိဳးေတြ ေပးေနၾက ဦးမွာလဲ ဆိုတာ ေမးခြန္း ထုတ္စရာ ျဖစ္လာပါၿပီ။ web server ေတြက စာၾကည့္တိုက္ေတြ ျဖစ္လာ ႏိုင္ပါတယ္။ server ပိုင္ရွင္မ်ားက မိမိ၏ စာဖတ္သူမ်ား အတြက္ အင္တာနက္ စာအုပ္ ထုတ္ေ၀သူ မ်ားထံမွ လိုင္စင္ ၀ယ္ယူမလား၊ မယူဘူးလား၊ ဘယ္လို လိုင္စင္ အမ်ိဳးအစားကို ဘယ္ေလာက္ အေရအတြက္ ၀ယ္ယူသင့္တယ္၊ စသည္ျဖင့္ စဥ္းစားလာရ ပါေတာ့မယ္။

စာၾကည့္တိုက္ အႀကီးႀကီး တစ္ခုတြင္ စာအုပ္ အေျမာက္ အမ်ား စုေဆာင္း ထားတာ ျမင္ရံုျဖင့္ အသိပညာ၊ အတတ္ ပညာမ်ား ထြန္းကားရာ အရပ္ဟု မသတ္မွတ္ ႏိုင္ေတာ့ပါ။ စာအုပ္မ်ားစြာ ၀ယ္ယူ စုေဆာင္း ေနေသာ လူတစ္ေယာက္ကို အသိ ဉာဏ္ပညာ ျပည့္စံုသူဟု မသတ္မွတ္ ႏိုင္ေတာ့ပါ။ အနာဂတ္၏ စာၾကည့္တိုက္မ်ားက စာအုပ္ မ်ားျဖင့္ ျပည့္ၾကပ္ ေနတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘ၊ဲ စာဖတ္ သူတို႔အတြက္ သက္ေတာင့္ သက္သာ ရွိေသာ၊ လိုအပ္ခ်က္ ၿပီးျပည့္စံုေသာ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္လာမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ နယ္ပယ္ အသီးသီးမွ ပညာရပ္မ်ားကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အတြင္း လြတ္လပ္စြာ မွ်ေ၀ သံုးစြဲေန ၾကပါၿပီ။

အနာဂတ္၏ စာအုပ္မ်ားက website မ်ားသဖြယ္ ျဖစ္ေနၿပီး၊ မဂၢဇင္း ဂ်ာနယ္မ်ားကေတာ့ mini-mags မ်ားအျဖစ္ subscribe လုပ္ကာ ဖတ္ရႈ ရတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ၿမိဳ႕ထဲ ေလွ်ာက္သြား ၾကတဲ့အခါ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကိုယ္ေပၚမွာ ၀တ္ဆင္ ထားတဲ့ AR (augmented reality) ေနကာ မ်က္မွန္ ကလည္း ေရာက္ရွိေနေသာ ေနရာ၏ အခ်က္အလက္ မ်ားကို ေပးေနမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဤအခ်က္က စာၾကည့္တိုက္ ေတြဆီမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စာအုပ္ေတြ ငွားရမ္းဖို႔ မလို အပ္ေတာ့တဲ့ အခ်က္ ေတြထဲက တစ္ခု ျဖစ္ေနပါၿပီ။ စာၾကည့္တိုက္ မ်ားကေတာ့ online ေပၚက စာေပေတြကို မ်ားႏိုင္ သမွ် မ်ားေအာင္ စုေဆာင္း ေနၾက ဦးမွာပါပဲ။

ယေန႔ေခတ္မွာ လစဥ္ထုတ္ မဂၢဇင္းမ်ား၊ အပတ္စဥ္ထုတ္ ဂ်ာနယ္မ်ား ႏွင့္ EBSCO host၊ LexisNexis ကဲ့သို႔ေသာ online database မ်ားကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ subscription လိုင္စင္ ၀ယ္ယူၿပီး ဖတ္ရႈ ေနၾကပါတယ္။ ဒါဆုိရင္ အနာဂတ္ မွာလည္း စာၾကည့္တိုက္မ်ားက စာဖတ္သူမ်ား အတြက္ subscription စနစ္ျဖင့္ အခ်ိန္ပိုင္း ငွားရမ္းမႈ ေဆာင္ရြက္လို႔ ရႏိုင္ပါတယ္။ စာအုပ္ထဲမွ စိတ္၀င္စားဖြယ္ အခန္း အခ်ိဳ႕ကို webpage ေပၚတင္ထားၿပီး က်န္တဲ့ အခန္း မ်ားကိုေတာ့ လိုင္စင္ subscribe လုပ္ၿပီးမွ ဖတ္ရႈ ေစျခင္းကလည္း ေကာင္းမြန္တဲ့ marketing စနစ္တစ္ခုပါ။ Byliner ႏွင့္ The Atavist တို႔လို online စာအုပ္ ထုတ္ေ၀သူ မ်ားက subscription စနစ္ျဖင့္  ယေန႔ စာၾကည့္တိုက္ မ်ားတြင္ ၀န္ေဆာင္မႈ ေပးေန ၾကပါၿပီ။

စာၾကည့္တိုက္မ်ားက ဤအေျပာင္း အလဲကို ရင္ဆိုင္ ႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အခု အခ်ိန္ဟာ စာၾကည့္တိုက္မ်ား အေနျဖင့္ online စာအုပ္ ထုတ္ေ၀သူမ်ား ႏွင့္ လက္တြဲ ေဆာင္ရြက္ ရန္ အေကာင္းဆံုး အခ်ိန္ပါဘဲ။ တိုးတက္ ေျပာင္းလဲ ေနသည့္ ေခတ္ ေရစီးတြင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အခ်က္က်က် ပါ၀င္ႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ အရာေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ စြန္႔လႊတ္ ၾကရပါလိမ့္မယ္။ ကမာၻ႔ စာေပေတြ မေပ်ာက္ပ်က္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ အမ်ိဳးသား စာၾကည့္တိုက္ေတြ ႏွင့္ သုေတသန စာၾကည့္တိုက္ေတြက အလုပ္ ပိုလုပ္ၾကရ ပါလိမ္႔မယ္။ စာေပမ်ားကို ထိန္းသိမ္း ထားရာမွာလည္း ပံုႏွိပ္ စာအုပ္မ်ား အေနျဖင့္ မဟုတ္ဘဲ web content အေနျဖင့္ ထိန္းသိမ္း ထားတာမ်ိဳးပဲ ျဖစ္ပါ လိမ့္မယ္။ ထို႔အျပင္ စာၾကည့္တိုက္၏ catalogue (Opac) တြင္ AR (augmented reality) စနစ္ကို ထည့္သြင္း ထားၿပီး catalogue ၏ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ content ကို ျပင္ပကမာၻႏွင့္ ဆက္စပ္ ေပးလို႔ ရႏိုင္ပါတယ္။ ျပည္သူ႔ စာၾကည့္တိုက္မ်ားက လူ႕အဖြဲ႕ အစည္း၏ လိုအပ္ခ်က္ မ်ားကို online စာေပမ်ားျဖင့္ ဆက္စပ္ ေပးပါလိမ့္မယ္။ စာေပ ထုတ္ေ၀ေရး ပံုစံသစ္က လူ႕အဖြဲ႕အစည္း၏ လိုအပ္ခ်က္ မ်ားကိုသာ အေျခခံ ပါလိမ့္မယ္။ ဤ အေျပာင္းအလဲမွာ ပါ၀င္ႏိုင္ဖို႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အားလံုးမွာ အခြင့္အေရးေတြ ရွိေနတယ္ ဆိုတာပါဘဲ။

စာၾကည့္တိုက္မ်ား၏ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈပံုစံကို ေလ့လာဆန္းစစ္ျခင္း ျပီးပါျပီ။

References :
1. http://www.nytimes.com/projects/2012/snow-fall/#/?part=tunnel-creek
2. http://www.americanlibrariesmagazine.org/article/unpackaged-book
၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဇြန္လထုတ္ ALA မဂၢဇင္းပါ Peter Brantley ၏ The Unpackaged Book ကို ဆီေလွ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုသည္။

အခန္း (၂) - online ေပၚမွ စာအုပ္မ်ား

စာၾကည့္တိုက္မ်ား၏ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈပံုစံကို ေလ့လာဆန္းစစ္ျခင္း

websiteမ်ား ေရးသား ဖန္တီးရန္ ပိုမို လြယ္က ူလာတာႏွင့္ အမွ်၊ စာေရး ဆရာမ်ားက သူတို႔၏ ဖန္တီးမႈ မ်ားကို၊ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမ်ား ေပၚတြင္ ကိုယ္တိုင္ ကိုယ္က် ေဖာ္ျပႏိုင္ၾက ေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။  ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ အသံုးျပဳခဲ့ ၾကသည့္ ေႏွးေကြးေသာ ကုန္စည္ သယ္ယူ ပို႕ေဆာင္ျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို web နည္းပညာျဖင့္ ေရွာင္လႊဲ သြားႏုိင္ ၾကပါၿပီ။ စာအုပ္မ်ား ပုံႏွိပ္ျခင္း၊ ထုတ္ေ၀ ျဖန္႔ခ်ီျခင္း လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အခက္အခဲ မ်ားစြာကို ေျပလည္ ေစခဲ့ပါၿပီ။ စာအုပ္ေတြ သယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ဖို႔ ေလယာဥ္ေတြ၊ ကားေတြ မလိုေတာ့ပါဘူး။ ပံုႏွိပ္ဖို႔ စကၠဴေတြ၊ ဖလင္ေတြ မလိုေတာ့သလို၊ ကြန္ပ်ဴတာ ဖိုင္ေတြ ကူးယူဖို႔ အတြက္ CDေတြ၊ DVDေတြ ႏွင့္ Blu-rays ေတြလည္း မလိုအပ္ေတာ့ပါဘူး။ စာအုပ္ေတြ သိုေလွာင္ဖို႔ ဂိုေဒါင္ေတြ မလိုေတာ့ သလို၊ ၀န္ထမ္းေတြ ငွားရမ္းဖို႔လည္း မလိုေတာ့ပါဘူး။

ေရွးရိုးစြဲ စာအုပ္ ထုပ္ေ၀သူေတြ တစ္ခါမွ ေမွ်ာ္လင့္ မထားခဲ့တ ဲ့ ေခတ္တစ္ေခတ္ကို ေရာက္ရွိေနပါၿပီ။ ေခတ္သစ္ စာေပ ထုတ္ေ၀ေရး လုပ္ငန္းကိုေတာ့ ကြန္ပ်ဴတာ ေဆာ့၀ဲလ္ ဖန္တီးသူမ်ားက ဦးေဆာင္ေနၾကတာပဲ  ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔က နည္းပညာ၏ အကူအညီျဖင့္ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား၊ ပံုျပင္ ဇာတ္လမ္းမ်ားကို စီးပြားေရး ပံုစံသစ္ တစ္ခုျဖင့္ ေဖာ္ျပေပး ေနၾကပါတယ္။ အဲဒီ စနစ္သစ္က ပံုႏွိပ္ ထုတ္ေ၀ေရး ေလာကကို အခုိင္အမာ ေျခကုပ္ယူထား ၾကသည့္ စီးပြားေရး သမား အေတာ္ မ်ားမ်ားကို ထိခိုက္ေစ ပါေတာ့မယ္။ Open Web နည္းပညာ မ်ားေၾကာင့္ သမရိုးက် ပံုႏွိပ္ ထုတ္ေ၀ သူမ်ားက စာေပ ထုတ္ေ၀ ျဖန္႔ခ်ီျခင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္လို႔ မရႏုိင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒီအေၾကာင္းကို Snow Fall က သက္ေသ ျပခဲ႔ ၿပီးပါၿပီ။ ထို႔အျပင္ ေက်ာင္းသံုး စာအုပ္ ထုတ္ေ၀ေရး လုပ္ငန္း တြင္လည္း F1000 ၊ Figshare ၊ Hypothes.is ၊ PeerJ ႏွင့္ PLOS တို႔က သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ စိမ္းလန္း စိုေျပေရး ကြန္ယက္ မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ ေနၾကပါၿပီ။

လက္ရွိ ebook ၏ ပံုသ႑န္က စာအုပ္ပါ အေၾကာင္းအရာ အားလံုးကို ဖိုင္ တစ္ခုတည္း ျဖစ္ေအာင္ ဖန္းတီး ထားတာ ပဲျဖစ္ပါတယ္။ စာဖတ္သူမ်ားက phone ၊ tablet ၊ kindle ၊ ipad အစရွိသည့္ device တစ္ခုခုေပၚတြင္ ebook ဖိုင္ကို download ျပဳလုပ္၍ e-reader ေဆာ့၀ဲလ္ တစ္ခုခု၏ အကူအညီျဖင့္ ဖတ္ရႈေနၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ယခုအခါ ebook အတြင္း ဓါတ္ပံု ေျမပံုမ်ား၊ အသံဖိုင္မ်ား၊ ဗီဒီယိုဖိုင္မ်ား အစရွိသည့္ မ်ားစြာေသာ multimedia ဖိုင္မ်ားကို ထည့္သြင္း လာခဲ့ ၾကပါတယ္။  ထိုအခါမွာေတာ့ ebook မ်ား၏ ႀကီးမားေသာ ဖိုင္ အရြယ္ အစားက device မ်ားေပၚတြင္ အခက္အခဲ တစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့ ပါတယ္။ ယခုအခါ ebook ဖန္တီး သူမ်ားက ဖိုင္ အရြယ္ အစား 300KB မွ 600MB အတြင္းသာ ရွိေသာ ebook မ်ိဳးကို ထုတ္လုပ္ရန္ဆႏၵ ရွိေနၾကပါတယ္။ အေၾကာင္းအရင္း ကေတာ့ သူတို႔ရဲ့ ebook ေတြက စာဖတ္သူမ်ား၏ device ေပၚရွိ memory ကန္႔သတ္ခ်က္ကို ေက်ာ္လြန္ သြားမွာ စိုးရိမ္လို႔ပါဘဲ။ အမွန္ တကယ္ေတာ့ ePub ႏွင့္ Kindle ေပၚတြင္ ဖတ္ရႈ၍ ရေသာ ebook မ်ားက website တစ္ခုေလာက္ေတာ့ စိတ္၀င္စား ဖြယ္ရာ ပံုစံမ်ား မပါ ၀င္ပါဘူး။ server ေပၚက အခ်က္ အလက္ ေတြက markup language တစ္ခု အေနနဲ႔ ေဖာ္ျပၿပီး ePub ႏွင့္ Kindle တို႔၏ မ်က္ႏွာ ျပင္ေပၚကို ေရာက္ရွိ လာတာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ အတြင္းက နယူးေယာက္ၿမိဳ့တြင္ W3C အဖြဲ႔က ႀကီးမႉး၍ ႏိုင္ငံ တကာရွိ စာေပ ထုတ္ေ၀ေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးပြဲ တစ္ရပ္ကို က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ေဆြးေႏြးပြဲ၏ ေခါင္းစဥ္ကို "Ebooks: Great Expectations for Web Standards" ဟုအမည္ ေပးထားၿပီး Open Web Standards မ်ား ျဖစ္ၾကေသာ HTML5 ၊ CSS3 ၊ SVG ၊ XML ႏွင့္ RDF တို႔ကို ebook မ်ားအတြင္း ထည့္သြင္းျခင္း အေၾကာင္းကို ေဆြးေႏြး ခဲ့ၾကပါတယ္။ ebook  ထုတ္လုပ္သူ Kobo ကုမၸဏီကလည္း "ebook တစ္ခုအတြင္းမွာ သူ႔ကို အေထာက္အပံ့ ျဖစ္ေစတဲ့ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ အျခားေသာ functions ေတြ ထည့္သြင္း ေပးလိုက္တာဟာ စိတ္ကူးယဥ္မႈ သက္သက္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါဟာ ပိုမို ေကာင္းမြန္တဲ့ ဖန္တီးမႈပါ။ စာဖတ္သူမ်ားကို သူတို႔ ဖတ္ေနတဲ့ အေၾကာင္း အရာ၏ ျပင္ပတြင္ ရွိေသာ အျခား links မ်ားကို သြားေရာက္ခြင့္ ေပးသင့္ပါတယ္။"

မၾကာမီ ကာလမွာေတာ့ ebook ေတြက အရာခပ္သိမ္းကို ခ်ံဳ႕ထည့္ထားသည့္ ဖိုင္တစ္ခု အေနနဲ႔ မဟုတ္ႏိုင္ ေတာ့ပါဘူး။ web နည္းပညာရပ္ မ်ားစြာ ထည့္သြင္း ထားသည့္ website ငယ္ေလးမ်ား ျဖစ္လာၾကမွာပါ။ စာဖတ္သူ၏ device ေပၚတြင္ browser တစ္ခု ရွိရံုျဖင့္ စာအုပ္ေပါင္းမ်ားစြာကို ဖတ္ရႈ ႏိုင္ၾက ေတာ့မွာပါ။ စာေပ ထုတ္ေ၀ ျဖန္႔ခ်ီျခင္းက network နည္းပညာရပ္ ေပၚမွာ အေျခခံ သြားပါလိမ့္မယ္။ ebook မ်ားကေတာ့ စနစ္သစ္ စာေပ ထုတ္ေ၀ ျဖန္႔ခ်ီျခင္း လုပ္ငန္း၏ ကုန္စည္မ်ားပဲ ျဖစ္ပါေတာ့တယ္။

အခန္း (၃) ကို ဆက္လက္ ဖတ္ရႈပါ။

References :
1. http://www.nytimes.com/projects/2012/snow-fall/#/?part=tunnel-creek
2. http://www.americanlibrariesmagazine.org/article/unpackaged-book
၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဇြန္လထုတ္ ALA မဂၢဇင္းပါ Peter Brantley ၏ The Unpackaged Book ကို ဆီေလွ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုသည္။

အခန္း (၁) - မီဒီယာ အသြင္ကူးေျပာင္းျခင္း

စာၾကည့္တိုက္မ်ား၏ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈပံုစံကို ေလ့လာဆန္းစစ္ျခင္း

မီဒီယာ အသြင္ ကူးေျပာင္းျခင္း အေၾကာင္း ကို ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ေဆြးေႏြး လာခဲ့ ၿပီးသည့္ေနာက္၊ Online မီဒီယာ ထုတ္လုပ္ ျဖန္႕ခ်ီျခင္း၏ စြမ္းပကားကို အားကစား သတင္းေထာက္ တစ္ေယာက္က သက္ေသ ျပခဲ့ ပါေတာ့တယ္။ 

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ခန္႕က အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေနာက္ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ႏွင္းလႊာ ထုထည္မ်ား ရုတ္တရက္ ၿပိဳက်မႈ သတင္းက အခ်ိန္ အေတာ္ၾကာေအာင္ တစ္ကမာၻ လံုးကို ဖမ္းစား ထားႏိုင္ခဲ့တယ္။ ထို မေတာ္တဆမႈက ကမာၻေက်ာ္ ႏွင္းေလ်ာစီးသမား ၁၆ေယာက္ကို ႏွင္းလႊာ မ်ားေအာက္ ႏွစ္ျမဳပ္ထားခဲ့ၿပီး ၃ ေယာက္မွာ ေသဆံုးခဲ့ရပါတယ္။ ဤ အျဖစ္အပ်က္ ျဖစ္ပြား ေနစဥ္ ေတာက္ေလ ွ်ာက္ The New York Times သတင္းစာ ၏ အားကစား သတင္းေထာက္ John Branch က အဆက္မျပတ္ သတင္း ေရးသား ေပးပို႕ခဲ့ပါတယ္။ John Branch ၏သတင္းမ်ားကို Times ၏ website ဖန္တီး သူမ်ားက နာရီပိုင္းျဖင့္သာ subscribe လုပ္၍ ဖတ္ရွႏိုင္ေသာ Byliner အမည္ရွိ online မဂၢဇင္းတြင္ ေဖာ္ျပ ေပးခဲ့သည္။ Snow Fall ဟု ေက်ာ္ၾကားေသာ ထို သတင္း ေဆာင္းပါးကို ကမာၻ တဝွန္း ေစာင့္ၾကည့္ ဖတ္ရွသူ အေရ အတြက္က အံ့ၾသစရာ ေကာင္းေလာက္ေအာင္ မ်ားျပား လြန္းခဲ့ပါတယ္။ 

Times သတင္းစာ၏ အမႈေဆာင္ အယ္ဒီတာ Jill Abramson က "က်ြန္ေတာ္တို႕ website ရဲ့ ျပင္ပမွာ သီးျခား ေနရာေလး တစ္ခုကို မ်ားစြာေသာ စာဖတ္ ပရိတ္သတ္ အတြက္ ဖန္တီး ေပးခဲ့ရတဲ့ အျဖစ္က အင္မတန္ကို ရွားပါတယ္။" စီးပြားေရး သတင္း မဂၢဇင္း တစ္ေစာင္ ျဖစ္သည့္ The Economist's ကလည္း ေအာက္ပါ အတိုင္း ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ "John Branch ၏ ေဆာင္းပါးက စာဖတ္သူမ်ားကို ထူးျခား သစ္လြင္တဲ့ အေတြ႕အၾကံဳ မ်ားစြာ ေပးခဲ့ပါတယ္။ သူက သတင္းကို ရွင္းရွင္း လင္းလင္း ေဖာ္ျပရံု မကပါဘူး။ သတင္းနဲ႕ သက္ဆိုင္တဲ့ ဓါတ္ပံုေတြ၊ ဗီဒီယို မွတ္တမ္းေတြ၊ ေျမပံုေတြ အျပင္ ကြန္ပ်ဴတာ Simulation ေတြကိုပါ ေဝေဝ ဆာဆာ ထည့္သြင္း ထားခဲ့ၿပီး သတင္းကို သက္ဝင္ လႈပ္ရွားမႈ ရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ ခဲ့တာပါ။" 

ေနာင္ လာမည့္ အနာဂတ္မွာ ပံုျပင္ ဝတၳဳေတြ၊ မဂၢဇင္းေတြ၊ စာေပ က်န္းဂန္ေတြ အားလံုးက၊ ကၽြန္ေတာ္တို႕သိထားတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး မဟုတ္ ေတာ့ပါဘူး။ Snow Fall လိုပံုစံမ်ိဳးနဲ႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ဆီကို ေရာက္လာဖို႕ မ်ားပါတယ္။ အဲ့ဒီအခါ စာေပ ေရးသား ထုတ္ေဝျခင္း ႏွင့္ ျဖန္႕ခ်ီျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားမွာ လမ္းေၾကာင္း သစ္မ်ား ေပၚထြက္ လာမွာ မလြဲပါဘူး။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလ အတြင္း ကလည္း Matter ဟုေခၚေသာ online မဂၢဇင္းတစ္ေစာင္ကို ေအာင္ျမင္စြာ ျဖန္႕ခ်ီႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ Matter ရဲ့ ဖန္တီး သူလည္းျဖစ္၊ ဒီဇိုင္းနာ လည္းျဖစ္တဲ့ Craig Mod ကေျပာတာက " Matter ဟာ website တစ္ခုနဲ႕ေတာ့ မတူပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ ထုတ္ေဝ ခဲ့ဖူးတဲ့ မဂၢဇင္းေတြ၊ စာအုပ္ေတြ နဲ႕လည္း မတူပါဘူး။" ဒီေန႕ ေခတ္မွာေတာ့ Mod ရဲ့ subcompact publishing ေတြက ဒစ္ဂ်စ္တယ္ စာေစာင္မ်ား ထုတ္ေဝမႈက႑ကို လႊမ္းမိုး ထားႏိုင္ခဲ့ပါၿပီ။ 

၂၀၁၂ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ အတြင္းက Charlie Rose ရဲ႕ တီဗီ အင္တာဗ်ဴး အစီ အစဥ္တစ္ခုမွာ စာအုပ္ ထုပ္ေဝေရး လုပ္ငန္းကို ဦးေဆာင္ေနတဲ့ Mr. Tim O'Reilly ကိုေတြ႕ဆံု ေမးျမန္း ခဲ့ပါေသးတယ္။ အဂႍလိပ္စာ အဓိကျဖင့္ ေက်ာင္းၿပီး သူလည္းျဖစ္၊ ဂႏၶဝင္ စာေပမ်ားကို ခ်စ္ခင္ ျမတ္ႏိုးသူ လည္းျဖစ္တဲ့ O'Reilly က ေအာက္ပါ အတိုင္း မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့ပါတယ္။ "ဂႏၶဝင္ စာေပေတြ၊ ဝတၳဳရွည္ေတြ ေပ်ာက္ဆံုး သြားမွာကို ကၽြန္ေတာ္ ဂရုမစိုက္ပါဘူး။ လက္ရွိ ေခတ္ရဲ့ စာေပ ထုတ္ေဝေရး လုပ္ငန္း ပံုသ႑န္ကို ဘယ္သူမွ မပိုင္ပါဘူး။ ထိန္းခ်ဳပ္လို႕လည္းမရႏိုင္ပါဘူး။ ေခတ္မွီ နည္းပညာ ေတြရဲ့ အကူ အညီနဲ႕၊ ခင္ဗ်ားတို႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ တစ္ခါမွ မစဥ္းစား ခဲ့ဖူးတဲ့ နည္းလမ္း ေတြနဲ႕ ပံုျပင္ေတြ ဇာတ္လမ္း ေတြကို ေျပာျပ ၾကပါ လိမ့္မယ္။" 

ေသခ်ာ ေနတာ တစ္ခု ကေတာ့ ေရွးတုန္းကလို စာအုပ္ေတြ ပံုႏွိပ္ ျဖန္႕ခ်ီတဲ့ လုပ္ငန္း ကေတာ့ ေနာက္ေကာက္ က်န္ခဲ့ မွာပါဘဲ။ အဲ့ဒီ ေျပာင္းလဲ ျခင္းက ဘယ္ေလာက္ ျမန္ျမန္ ေျပာင္းလဲမယ္။ စာဖတ္ သူေတြ၊ စာေရး ဆရာေတြနဲ႕ စာအုပ္ ထုတ္ေဝသူ ေတြကို ဘယ္ေလာက္ သက္ေရာက္မႈ ရွိမယ္ ဆိုတာ ကိုေတာ့ ဘယ္သူမွ မေျပာႏိုင္ ေသးပါဘူး။

အခန္း (၂) ကို ဆက္လက္ ဖတ္ရႈပါ။

References :
1. http://www.nytimes.com/projects/2012/snow-fall/#/?part=tunnel-creek
2. http://www.americanlibrariesmagazine.org/article/unpackaged-book
၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဇြန္လထုတ္ ALA မဂၢဇင္းပါ Peter Brantley ၏ The Unpackaged Book ကို ဆီေလွ်ာ္ေအာင္ ဘာသာ ျပန္ဆိုသည္။