အခန္း (၃) - အနာဂတ္၏ စာၾကည့္တိုက္မ်ား

စာၾကည့္တိုက္မ်ား၏ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈပံုစံကို ေလ့လာဆန္းစစ္ျခင္း

တိုးတက္ ေျပာင္းလဲလာေနသည့္ နည္းပညာက ေနာင္ အနာဂတ္မွာ  စာၾကည့္တိုက္ေတြကို ဘယ္လို အက်ိဳး သက္ေရာက္ ေစမွာလဲ။  စာၾကည့္တိုက္ေတြ ကေရာ ဘယ္လို ၀န္ေဆာင္မႈမ်ိဳးေတြ ေပးေနၾက ဦးမွာလဲ ဆိုတာ ေမးခြန္း ထုတ္စရာ ျဖစ္လာပါၿပီ။ web server ေတြက စာၾကည့္တိုက္ေတြ ျဖစ္လာ ႏိုင္ပါတယ္။ server ပိုင္ရွင္မ်ားက မိမိ၏ စာဖတ္သူမ်ား အတြက္ အင္တာနက္ စာအုပ္ ထုတ္ေ၀သူ မ်ားထံမွ လိုင္စင္ ၀ယ္ယူမလား၊ မယူဘူးလား၊ ဘယ္လို လိုင္စင္ အမ်ိဳးအစားကို ဘယ္ေလာက္ အေရအတြက္ ၀ယ္ယူသင့္တယ္၊ စသည္ျဖင့္ စဥ္းစားလာရ ပါေတာ့မယ္။

စာၾကည့္တိုက္ အႀကီးႀကီး တစ္ခုတြင္ စာအုပ္ အေျမာက္ အမ်ား စုေဆာင္း ထားတာ ျမင္ရံုျဖင့္ အသိပညာ၊ အတတ္ ပညာမ်ား ထြန္းကားရာ အရပ္ဟု မသတ္မွတ္ ႏိုင္ေတာ့ပါ။ စာအုပ္မ်ားစြာ ၀ယ္ယူ စုေဆာင္း ေနေသာ လူတစ္ေယာက္ကို အသိ ဉာဏ္ပညာ ျပည့္စံုသူဟု မသတ္မွတ္ ႏိုင္ေတာ့ပါ။ အနာဂတ္၏ စာၾကည့္တိုက္မ်ားက စာအုပ္ မ်ားျဖင့္ ျပည့္ၾကပ္ ေနတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘ၊ဲ စာဖတ္ သူတို႔အတြက္ သက္ေတာင့္ သက္သာ ရွိေသာ၊ လိုအပ္ခ်က္ ၿပီးျပည့္စံုေသာ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္လာမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ နယ္ပယ္ အသီးသီးမွ ပညာရပ္မ်ားကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အတြင္း လြတ္လပ္စြာ မွ်ေ၀ သံုးစြဲေန ၾကပါၿပီ။

အနာဂတ္၏ စာအုပ္မ်ားက website မ်ားသဖြယ္ ျဖစ္ေနၿပီး၊ မဂၢဇင္း ဂ်ာနယ္မ်ားကေတာ့ mini-mags မ်ားအျဖစ္ subscribe လုပ္ကာ ဖတ္ရႈ ရတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ၿမိဳ႕ထဲ ေလွ်ာက္သြား ၾကတဲ့အခါ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကိုယ္ေပၚမွာ ၀တ္ဆင္ ထားတဲ့ AR (augmented reality) ေနကာ မ်က္မွန္ ကလည္း ေရာက္ရွိေနေသာ ေနရာ၏ အခ်က္အလက္ မ်ားကို ေပးေနမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဤအခ်က္က စာၾကည့္တိုက္ ေတြဆီမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စာအုပ္ေတြ ငွားရမ္းဖို႔ မလို အပ္ေတာ့တဲ့ အခ်က္ ေတြထဲက တစ္ခု ျဖစ္ေနပါၿပီ။ စာၾကည့္တိုက္ မ်ားကေတာ့ online ေပၚက စာေပေတြကို မ်ားႏိုင္ သမွ် မ်ားေအာင္ စုေဆာင္း ေနၾက ဦးမွာပါပဲ။

ယေန႔ေခတ္မွာ လစဥ္ထုတ္ မဂၢဇင္းမ်ား၊ အပတ္စဥ္ထုတ္ ဂ်ာနယ္မ်ား ႏွင့္ EBSCO host၊ LexisNexis ကဲ့သို႔ေသာ online database မ်ားကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ subscription လိုင္စင္ ၀ယ္ယူၿပီး ဖတ္ရႈ ေနၾကပါတယ္။ ဒါဆုိရင္ အနာဂတ္ မွာလည္း စာၾကည့္တိုက္မ်ားက စာဖတ္သူမ်ား အတြက္ subscription စနစ္ျဖင့္ အခ်ိန္ပိုင္း ငွားရမ္းမႈ ေဆာင္ရြက္လို႔ ရႏိုင္ပါတယ္။ စာအုပ္ထဲမွ စိတ္၀င္စားဖြယ္ အခန္း အခ်ိဳ႕ကို webpage ေပၚတင္ထားၿပီး က်န္တဲ့ အခန္း မ်ားကိုေတာ့ လိုင္စင္ subscribe လုပ္ၿပီးမွ ဖတ္ရႈ ေစျခင္းကလည္း ေကာင္းမြန္တဲ့ marketing စနစ္တစ္ခုပါ။ Byliner ႏွင့္ The Atavist တို႔လို online စာအုပ္ ထုတ္ေ၀သူ မ်ားက subscription စနစ္ျဖင့္  ယေန႔ စာၾကည့္တိုက္ မ်ားတြင္ ၀န္ေဆာင္မႈ ေပးေန ၾကပါၿပီ။

စာၾကည့္တိုက္မ်ားက ဤအေျပာင္း အလဲကို ရင္ဆိုင္ ႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အခု အခ်ိန္ဟာ စာၾကည့္တိုက္မ်ား အေနျဖင့္ online စာအုပ္ ထုတ္ေ၀သူမ်ား ႏွင့္ လက္တြဲ ေဆာင္ရြက္ ရန္ အေကာင္းဆံုး အခ်ိန္ပါဘဲ။ တိုးတက္ ေျပာင္းလဲ ေနသည့္ ေခတ္ ေရစီးတြင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အခ်က္က်က် ပါ၀င္ႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ အရာေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ စြန္႔လႊတ္ ၾကရပါလိမ့္မယ္။ ကမာၻ႔ စာေပေတြ မေပ်ာက္ပ်က္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ အမ်ိဳးသား စာၾကည့္တိုက္ေတြ ႏွင့္ သုေတသန စာၾကည့္တိုက္ေတြက အလုပ္ ပိုလုပ္ၾကရ ပါလိမ္႔မယ္။ စာေပမ်ားကို ထိန္းသိမ္း ထားရာမွာလည္း ပံုႏွိပ္ စာအုပ္မ်ား အေနျဖင့္ မဟုတ္ဘဲ web content အေနျဖင့္ ထိန္းသိမ္း ထားတာမ်ိဳးပဲ ျဖစ္ပါ လိမ့္မယ္။ ထို႔အျပင္ စာၾကည့္တိုက္၏ catalogue (Opac) တြင္ AR (augmented reality) စနစ္ကို ထည့္သြင္း ထားၿပီး catalogue ၏ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ content ကို ျပင္ပကမာၻႏွင့္ ဆက္စပ္ ေပးလို႔ ရႏိုင္ပါတယ္။ ျပည္သူ႔ စာၾကည့္တိုက္မ်ားက လူ႕အဖြဲ႕ အစည္း၏ လိုအပ္ခ်က္ မ်ားကို online စာေပမ်ားျဖင့္ ဆက္စပ္ ေပးပါလိမ့္မယ္။ စာေပ ထုတ္ေ၀ေရး ပံုစံသစ္က လူ႕အဖြဲ႕အစည္း၏ လိုအပ္ခ်က္ မ်ားကိုသာ အေျခခံ ပါလိမ့္မယ္။ ဤ အေျပာင္းအလဲမွာ ပါ၀င္ႏိုင္ဖို႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အားလံုးမွာ အခြင့္အေရးေတြ ရွိေနတယ္ ဆိုတာပါဘဲ။

စာၾကည့္တိုက္မ်ား၏ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈပံုစံကို ေလ့လာဆန္းစစ္ျခင္း ျပီးပါျပီ။

References :
1. http://www.nytimes.com/projects/2012/snow-fall/#/?part=tunnel-creek
2. http://www.americanlibrariesmagazine.org/article/unpackaged-book
၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဇြန္လထုတ္ ALA မဂၢဇင္းပါ Peter Brantley ၏ The Unpackaged Book ကို ဆီေလွ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုသည္။